Türkiye, doğum oranlarındaki düşüşü önemli bir tehdit olarak değerlendirirken hükümet, “Aile ve Nüfus On Yılı” kampanyasıyla en az üç çocuk doğurma çağrısında bulundu. Ancak, ailelerin karşılaştığı ekonomik zorluklar her geçen yıl artarak devam ediyor. Son üç yılda ailelerin temel ihtiyaçlarındaki fiyat artışı yüzde 555’e kadar ulaştı. Çocuk gelişimi için gereken harcamalar, 2026 yılının üçüncü ayında, 2025’in genel fiyat ortalamasını yüzde 34 oranında aşarak ciddi bir yük oluşturdu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Doğurganlık hızımız 2024’te 1.48’e düştü ve 2025’te daha da gerileyeceğini öngörüyoruz. Üç çocuk çağrılarımızın gerekliliği burada somut bir şekilde karşımıza çıkıyor. Teşviklerimizle gelecekteki riskleri azaltmaya çalışıyoruz” açıklamasında bulundu. Ancak anne-baba olma isteği taşıyan çiftler, ilk çocuk kararını almakta tereddüt ediyor; birçok ebeveyn, ilk çocuğuna sağladıkları olanakları ikinci çocuğuna sunamadıklarını belirtiyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2023 Mart ayında kiraların endeks değeri 20.33 iken, 2026’nın aynı ayına kadar yüzde 554.6 artarak 133.08’e yükseldi. Et fiyatları da aynı dönemde yüzde 235.19 artış göstererek 40.01’den 134.11’e fırladı. Meyve endeksi yüzde 270.74, balık endeksi ise yüzde 221.04 oranında yükseldi. Sağlıklı beslenme için gerekli gıda maddeleri, asgari ücretteki yüzde 230’luk artışla kıyaslandığında bütçeleri zorlamaya devam ediyor. Eğitim hizmetleri, bu süreçte yüzde 459.55, çocuk bakım hizmetleri ise yüzde 417.35 zamlandı. İnternet erişimi, okul servisleri ve kitap fiyatları da önemli oranlarda artış gösterdi.
TÜİK, 2026 itibarıyla tüketici fiyat endeksi verilerini açıklarken, 2026’nın ilk çeyreğinde harcama gruplarındaki fiyat seviyesinin, geçen yılın genel düzeyinin yüzde 30 üzerinde ilerlediğini bildirdi.
İki çocuğu bulunan sigortacı Yılmaz Şimşir, ebeveyn olmanın zorlaştığını vurgulayarak, “2021’den sonra her şey zorlaştı. Büyük kızımın eğitim ve etkinliklerine ayırdığımız bütçeyi maalesef küçük oğluma sunamıyoruz” dedi. Öğrenci Veli Derneği Başkanı Ömer Yılmaz ise, günlük harçlıklarına erişemeyen çocukların okullarda aç kalmak zorunda kaldığını ifade ederek, birçok ailenin çocuklarını çalıştırmak zorunda kaldığını belirtti.
Makine mühendis Burak Barkınay, özel okul ücretlerinin 360 bin TL’den 550 bin TL’ye yükselebileceğini ve temel eğitim masraflarının arttığını dile getirerek, “Beşiktaş’ta kira ödeyip sıfır araba alırken, çocuğum bunlara erişemeyecek.” şeklinde konuştu.
Bu durum, ailelerin çocuk yetiştirme konusundaki endişelerini artırırken, geleceğe yönelik umutları da giderek azalıyor.
