Milyonlarca kişinin borç yükünün artmasıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı, devlete olan borçların yapılandırılmasında esneklik sağlamak amacıyla harekete geçti. Kamu maliyesinde yürürlükte olan mevcut erteleme rejiminde, 72 aya kadar uzanan vade seçeneklerinin maliyetlerinin düşürülmesi için teknik bir hazırlık süreci başlatıldı. Geçtiğimiz dönemlerde yasalaşan ve piyasada büyük bir hareketlilik yaratan amme alacaklarının tahsili için çıkarılan kanun çerçevesinde, borç yükü altında ezilen mükelleflere borçlarını taksitlendirme hakkı tanınmıştı. Mevcut sistemde borçlular, anapara ve biriken yükümlülüklerini yıllık yüzde 39 faiz oranıyla 72 aylık bir süre içerisinde ödeyebiliyor.
FAİZ ORANLARINDA YENİ DÜZENLEME YOLDA
Yaklaşan yeni düzenlemenin temelini, borçların maliyetini artıran faiz oranlarının daha uygun seviyelere çekilmesi oluşturuyor. NTV’ye göre, yükümlülüklerini zamanında yerine getiremeyen kişilerin daha düşük maliyetlerle borç taksitlendirmesi için titiz çalışmalar yürütülüyor. Ancak, bu yeni kolaylıklardan ve faiz indirimlerinden faydalanacak olanların sayısı kısıtlı olacak. Taslak metne göre, resmi olarak ödeme aczi içinde olduğu tescil edilen mükellefler için kademeli vade ve faiz yapısı uygulanacak. Güncellenen faiz oranlarının alt sınırı, makroekonomik veriler ve mevcut enflasyon oranına göre belirlenecek. Ülkedeki enflasyon oranının yüzde 32 civarında seyrettiği göz önüne alındığında, faiz indirimlerinin bu seviyenin altına inmeyeceği tahmin ediliyor.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BORÇLARI DA KAPSAMDA
Planlanan bu erteleme modelinden, kamu kurumlarına karşı borcu olan geniş bir kesim faydalanma hakkına sahip olacak. Sadece vergi dairesine borçlu ticari işletmeler değil, aynı zamanda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim borcu biriken mükellefler de bu düzenlemeden yararlanarak ödemelerini taksitlendirebilecek.
1 MİLYON TL’YE KADAR OLAN BORÇLARDA TEMİNAT ŞARTI KALKIYOR
Hazırlık aşamasındaki düzenlemenin en önemli kolaylığı, borçluların teminat gösterme zorunluluğunun azaltılması olacak. Borç ödeme planını yeniden başlatmak isteyen mükellefler için yasal prosedürler kolaylaştırılarak, 1 milyon Türk Lirası (TL) tutarına kadar olan amme alacaklarında “teminat gösterme” zorunluluğu tamamen kaldırılacak. Borç miktarı 1 milyon TL’yi aşan mükellefler için ise kademeli bir teminat modeli uygulanacak. Örneğin, 2 milyon TL borcu olan bir işletme, borcun ilk 1 milyon TL’si için teminat göstermeyecek; geri kalan tutar için yalnızca 500 bin TL değerinde gayrimenkul ipoteği veya banka teminat mektubu sunması yeterli olacak.
FAİZ DEĞİŞİMİ, TAKSİT PLANLARINA YANSAYACAK
Faiz oranlarında yapılması beklenen indirimlerin, hane ve işletme bütçelerine olan etkisi de netleşti. Toplamda 1 milyon TL vergi borcu olan bir mükellef, mevcut yüzde 39 faiz oranıyla borcunu taksitlendirdiğinde yıllık 390 bin TL ek faiz ödeyecek. Ancak bu oran yüzde 30’a düşerse yıllık maliyet 300 bin TL’ye inecek. Bu azalma, aylık ödeme planlarına da doğrudan yansıyacak. Yüzde 39 faizle 1 milyon TL borcun 12 aylık vade planındaki aylık taksiti 115 bin 833 TL iken, faiz oranının yüzde 30’a çekilmesi durumunda bu miktar 108 bin TL’ye düşecek ve mükelleflerin nakit akışını bir nebze olsun rahatlatacak.
